Nhà kiến trúc chối bỏ bêtông
Phan Phương Đông chọn mica trong không màu, một thứ chất liệu không chất liệu, một kiểu nói không lời. Mica loại bỏ tính chất nhìn của chất liệu, của bề mặt để thấy tinh chất, thấy cốt lõi, thấy trực tiếp điêu khắc. Với Đông, mica là chất liệu có tính chất đốn ngộ. Mica gần nước ở độ trong và độ không hình.
Ở bầu thì tròn ở ống thì dài, nước ở đâu cũng được. Độ trong của mica vừa triệt tiêu cảm giác chiếm hữu không gian, vừa để cho mọi vật đều có thể soi trong đó, in trong đó, ở trong đó, ai ở đó cũng được. Tất nhiên cũng có thể đi qua nó mà không cần ở lại. Mica chỉ ở cùng không gian thôi và chính thế nên nó cũng như nước, ở đâu cũng được, theo một cách khác. Mica chuyên chở được cái tinh thần rỗng, lỏng, mềm, yếu nhưng lại đầy sức mạnh của nước. Cái sức mạnh ẩn, chìm ở trong, ở dưới một bề ngoài giản dị. Mica hiểu được cái chất có không, không có của nước, hiểu được cái đức của nước.
Quá trình học và làm việc của anh từ trước đến nay?
Khi học Đại học Kiến trúc, tôi nghĩ đơn giản học để làm sáng tác, không nghĩ học để làm nghề. Không ngờ suy nghĩ ấy theo tôi đến tận bây giờ và thật sự tôi đã và đang sống đời sống sáng tác.
Kiến trúc đang thời thượng, sao anh lại “ngoại tình” nó để đeo đuổi điêu khắc?
Sự chọn lựa về tinh thần của tôi là ở nhà và sáng tác điêu khắc, điều này đúng với con người tôi và đúng với người như tôi có tử vi đóng ở thân cư mệnh. Tôi thích chữ "TỰ" trong đạo Phật, nếu muốn hãy tự làm lấy, tự chịu trách nhiệm.
Có tồn tại nào của kiến trúc trong điêu khắc của anh?
Kiến trúc và điêu khắc có chung một gốc, nhưng tôi làm điêu khắc bằng những gì học được từ kiến trúc nên con đường tôi đang đi là một mình. Trong lịch sử nghệ thuật, kiến trúc chỉ làm điêu khắc mạnh thêm về hình khối và không gian mà thôi.
Dường như nghệ thuật tối giản trong các tác phẩm của anh nó thiền thiền làm sao ấy?
Một điều dễ nhận biết là nghệ thuật bây giờ phong phú, đa dạng, có tính liên ngành rất cao, đòi hỏi người sáng tác phải có khả năng tổng hợp và vận dụng tốt. Trong nghệ thuật tối giản ta thấy có sự gặp gỡ giữa kiến trúc, điêu khắc và tinh thần của thiền - ngôn ngữ có tính khái quát cao, loại bỏ những gì không cần thiết, sử dụng cái tối giản để nói lên cái tối đa.
Mica, một thứ chất liệu phi chất liệu được dùng làm ngôn ngữ chính
Những khái niệm như "niệm", "hoá" được lôi ra khỏi tư duy để đi vào một không gian cụ thể. Trong và không hình
"Luân" theo Phan Phương Đông và "hợp"
"Rắn" và "Đời"
"Mắt" và "Sao"
"Rồng" và "Nước"
"Nước" và "Nước"
"Khúc"
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 18